ေသာ့ ဘယ္မွာထားမိမွန္းမသိ ျဖစ္ေနသလား။ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ နာမည္ကို ေမ့ေနသလား။ အေမ့ထူလြန္းလို႔ စိတ္ညစ္ေနပါသလား။ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔ေတာ့။ ေမ့တတ္တဲ့ အက်င့္ကို ေပ်ာက္ၿပီး မွတ္ဉာဏ္ ေကာင္းေစႏိုင္တဲ့ အလြယ္နည္းေတြကို သိပၸံပညာရွင္ေတြ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိထားပါတယ္။
(၁) အခ်က္အလက္သစ္ေတြ မွတ္မိဖုိ႔ ေမးေစ့ကိုင္ပါ။
႐ုပ္ရွင္ေတြထဲမွာ ျမင္ဖူးၾကမွာပါ။ ဇာတ္ဝန္ခန္းထဲမွာ တစ္ခုခုကို အေလးအနက္ စဥ္းစားၿပီဆိုရင္ ေမးေစ့ကို ပြတ္ၿပီး စဥ္းစား တတ္ၾကတာကိုေပါ့။ အဲဒီလိုပဲ အခ်က္အလက္သစ္ တစ္ခုခုကို နားေထာင္တဲ့အခါ လက္က တစ္ခုခု လုပ္ေနလိုက္ပါ။ အဲဒီအခ်က္အလက္ကို ပိုၿပီး မွတ္မိလြယ္ပါတယ္။ နားေထာင္ေနစဥ္ လက္ဟန္ေျခဟန္ တစ္ခုခု လုပ္ေနတာက ဦးေႏွာက္ရွိ မွတ္ဉာဏ္ဌာနရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ျမင့္မားေစၿပီး မွတ္ဉာဏ္ ပိုေကာင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ- ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခုကို မွတ္ရာမွာ ေမးေစ့ကို ကိုင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ နားရြက္ကို ကိုင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေနၿပီး အဲဒီဖုန္းနံပါတ္ကို ေခါင္းထဲ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္တဲ့အခါ ေမးေစ့ ဒါမွမဟုတ္ နားရြက္ကို ျပန္ကိုင္ၿပီး စဥ္းစားပါက ပိုၿပီး မွတ္မိလြယ္ပါတယ္။
(၂) အခ်က္အလက္သစ္ေတြကို မေမ့ဖုိ႔ စိတ္ကူးထဲ ပံုေဖာ္ၾကည့္ပါ။
ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ နာမည္တစ္ခုကို မွတ္ရာမွာ “ငါေနာက္တစ္ခါ ဒီဖုန္းကို ဆက္ခ်င္ရင္ ဘယ္ကို ဆက္ရမလဲ” ဒါမွမဟုတ္ “ငါသူ႔ကို ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ရင္ ဘယ္လို ေခၚရမလဲ” စသျဖင့္ အနာဂတ္မွာ ႀကံဳရင္ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ ဆိုတာ ႀကိဳေတြးၿပီး စိတ္ကူးထဲ ပံုေဖာ္ၾကည့္တာက တစ္ခုခုကို မွတ္ရာမွာ ပိုလြယ္ကူေစပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္တစ္ခု အရ ဒီေန႔သင္လိုက္တဲ့ အရာကို အနာဂတ္မွာ ဘယ္လိုသံုးမယ္ ဆိုတာကို ပံုေဖာ္ၾကည့္သူေတြဟာ စိတ္ကူးမၾကည့္မိသူေတြထက္ စာရင္ ထုိအရာကုိ ပိုၿပီးမွတ္မိေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ သုေတသန ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အဆိုအရ အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္ရာမွာ ထုိအခ်က္ေတြကို ဦးစားေပးအျဖစ္ ကိုယ္က
အသံုးျပဳပံုကို စိတ္ကူးယဥ္ၾကည့္ပါက ဦးေႏွာက္ကေန ေသခ်ာမွတ္ထားၿပီး အလိုရွိတဲ့ အခ်ိန္မွာျပန္ထုတ္ေပးဖုိ႔ အသင့္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
(၃) မွတ္ဉာဏ္ ပိုေကာင္းေစဖုိ႔ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ရွိ မွတ္ဥာဏ္ထိန္းေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္း (Hippocampus) ဟာ အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် က်ံဳ႕သြားတတ္ၿပီး ထုိသို႔ က်ံဳ႕သြားျခင္းကို ျပန္ျပင္လို႔ မရႏိုင္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ ခုေတာ့ အဲလိုယူဆဖုိ႔ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ေလ့လာခ်က္ အသစ္တစ္ခုအရ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္သူဟာ ဦးေႏွာက္က်ံဳ႕တာကို ကာကြယ္ေပး႐ံုမွ်မက တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ျပန္လို႔ေတာင္ ခ်ဲ႕ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို မိနစ္ ၄၀ ၾကာ တစ္ပတ္ကို သံုးရက္ လမ္းေလွ်ာက္သူ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြဟာ ခုမွစၿပီး ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္သူထက္ Hippocampus အရြယ္အစား ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ဒါ့အျပင္ မွတ္ဉာဏ္စာေမးပြဲ ေျဖရာမွာလည္း အမွတ္ပိုေကာင္းၿပီး ဦးေႏွာက္ က်န္းမာေရး ေကာင္းေစႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ေတြလည္း ပိုမ်ားေနပါတယ္။ တစ္ပတ္ကို သံုးရက္၊ တစ္ရက္ကို မိနစ္ ၃၀ ၾကာ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္႐ံုနဲ႔ ဦးေႏွာက္မွတ္ဉာဏ္ ေကာင္းေစႏိုင္ပါတယ္။
(၄) ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြကို ကာကြယ္ဖုိ႔ အျမန္စာ မစားပါနဲ႔။
အဆီမ်ားတဲ့ အဝစာ၊ အျမန္စာေတြကို အစားမ်ားပါက ၾကာလာရင္ မွတ္ဉာဏ္ ေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္း သိထားတာ ၾကာပါၿပီ။ ဒီအစာေတြက အခ်ိန္တို အတြင္းမွာလည္း ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေၾကာင္း သတိမျပဳမိၾကေသးပါဘူး။ ေလ့လာခ်က္ တစ္ခုအရ အဆီမ်ားတဲ့ အဝစာေတြကို ေကၽြးတဲ့ အစမ္းသပ္ခံ သတၱဝါေတြဟာ ကိုးရက္အတြင္း မွတ္ဉာဏ္နဲ႔ ျပႆနာေျဖရွင္ႏိုင္စြမ္း ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း က်သြားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
(၅) အေမ့ထူတာ ေလ်ာ့ေစဖုိ႔ Chamomile Tea ေသာက္ပါ။
Chamomile Tea ကို စူပါမားကတ္ေတြမွာ ရွာဝယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ကို အားျဖည့္ေပးသလို စိတ္ကိုလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးပါတယ္။ အေမ့ထူတာကို ေလ်ာ့ေစတဲ့ Luteolin ဓာတ္ေတြလည္း မ်ားစြာ ပါရွိေနပါတယ္။ အသက္အရြယ္ အိုမင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ မွတ္ဉာဏ္ ေလ်ာ့နည္းမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းမႈကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ luteolin ဓာတ္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ ဆက္ႏြယ္မႈကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရွိ ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖစ္တဲ့ hCytokines ေတြ ထြက္ရွိမႈကို ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ Chamomile Tea ကို ရွာမေတြ႕ပါက Luteolin ဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ မုန္လာဥနီနဲ႔ င႐ုတ္သီးစိမ္းတုိ႔ကို စားေပးႏိုင္ပါတယ္။
5.
